Gốm Phù Lãng - Đặc sắc gốm sành cổ

- Lịch sử hình thành Làng gốm Phù Lãng (Quế Võ, Bắc Ninh) có lịch sử gần 700 năm, được hình thành từ thời Trần (thế kỷ XIV). Theo truyền thống, ông tổ nghề Lưu Phong Tú sau chuyến đi sứ đã mang kỹ thuật làm gốm về truyền dạy cho người dân địa phương. Từ thế kỷ XVII đến XIX, gốm Phù Lãng phát triển mạnh và trở thành một trong ba trung tâm gốm cổ nổi tiếng của đồng bằng Bắc Bộ. Năm 2016, nghề gốm Phù Lãng được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị văn hóa và lịch sử lâu đời. - Bí quyết men gia truyền Điểm đặc trưng của gốm Phù Lãng là men da lươn với sắc nâu vàng tự nhiên, được tạo từ tro gỗ, vôi và bùn sông theo bí quyết gia truyền. Kết hợp với đất sét hồng địa phương và kỹ thuật nung bằng lò củi truyền thống, sản phẩm có vẻ đẹp mộc mạc, bền chắc và mang đậm dấu ấn thủ công của người nghệ nhân. - Quy trình sản xuất Quy trình làm gốm Phù Lãng gồm bốn công đoạn chính: xử lý đất – tạo hình – phủ men – nung lò. Đất sét được xử lý kỹ để đạt độ dẻo, sau đó tạo hình và trang trí hoàn toàn thủ công. Sản phẩm được phủ lớp men da lươn đặc trưng và nung bằng lò củi ở nhiệt độ trên 1.000°C trong 3–4 ngày, tạo nên những hiệu ứng men độc đáo và giá trị riêng cho từng sản phẩm. - Bảo tồn và phát triển Hiện nay, gốm Phù Lãng được bảo tồn thông qua việc gìn giữ kỹ thuật truyền thống, phát triển du lịch làng nghề và ứng dụng công nghệ như tem QR truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, các nghệ nhân cũng không ngừng cải tiến mẫu mã, bao bì và mở rộng đào tạo thế hệ trẻ nhằm đưa gốm Phù Lãng trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng của vùng Kinh Bắc và tiếp cận thị trường hiện đại.